Oι χρονιές-σταθμοί για την εκτίναξη του δημοσίου χρέους

Μπορεί το δημόσιο χρέος να μη μειώθηκε ποτέ τα τελευταία 30 χρόνια, ωστόσο τρία είναι τα κομβικά σημεία, κατά τα οποία εκτινάχθηκε από 20 έως και 36 δισ. ευρώ μέσα σε μία μόνο χρονιά.

Το πρώτο είναι το 1993, όταν έφτασε στα 69,2 δισ. ευρώ (98,3% του ΑΕΠ) από 49 δισ. ευρώ (78,3% του ΑΕΠ) που ήταν την προηγούμενη χρονιά. Το δεύτερο, ήταν το 2000 οπότε και αναρριχήθηκε στα 141 δισ. ευρώ (103,4% του ΑΕΠ) από 118,6 δισ. ευρώ (94% του ΑΕΠ) που ήταν το 1999. Η αύξησή του κατά 22,4 δισ. ευρώ, συνέβη την χρονιά που «κλείδωσε» και η ένταξη της χώρας στη Ζώνη του Ευρώ.

Η τρίτη –και τελευταία ευελπιστούμε– φορά ήταν πέρυσι. Το 2009, το δημόσιο χρέος έφτασε στα 273,4 δισ. ευρώ (115,1% του ΑΕΠ) από 237,3 δισ. ευρώ (99,2% του ΑΕΠ). Δηλαδή, αυξήθηκε κατά 36,1 δισ. ευρώ σε ένα μόνον έτος! Πάντως, ανεξαρτήτως των όποιων πολιτικών ευθυνών, πρέπει να σημειώσουμε ότι το 1981 το δημόσιο χρέος ήταν 2,2 δισ. ευρώ (26,8% του ΑΕΠ) και για φέτος εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 313 δισ. ευρώ (133% του ΑΕΠ).

Παρόμοια είναι και η πορεία του ελλείμματος, αν και σε αρκετές χρονιές μειωνόταν. Από το 1981 έως και το 1993, το δημοσιονομικό έλλειμμα ως ποσοστό του ΑΕΠ εκινείτο κυρίως σε διψήφια νούμερα. Εκτοτε, άρχισε να αποκλιμακώνεται, με αποκορύφωμα το 1999, που διαμορφώθηκε στο 3,1% του ΑΕΠ. Τη χρονιά εκείνη ήταν και το χαμηλότερο ποσοστό ελλείμματος που παρουσίασε ποτέ η Ελλάδα.

Σε απόλυτους αριθμούς, ο εκτροχιασμός του ελλείμματος συντελείται την τελευταία εξαετία. Το 2004 –χρονιά διοργάνωσης των Ολυμπιακών Αγώνων– το έλλειμμα ήταν 13,7 δισ. ευρώ. Το 2007, ανήλθε στα 12,2 δισ. ευρώ, το 2008 στα 18,3 δισ. ευρώ και πέρυσι στα 32,1 δισ. ευρώ. Για την... ιστορία, το 1981 ήταν 700 εκατ. ευρώ ή 8% του ΑΕΠ.

Σε ό,τι αφορά, το κονδύλι για τους μισθούς στον δημόσιο τομέα, από το 1988 μέχρι και το 1995, καταγράφεται διψήφια ποσοστιαία αύξησή του, ενώ σημαντική είναι και η αύξησή του το 1997, το 2002 και το 2004.

Τη ραγδαία επιδείνωση των παραπάνω βασικών μεγεθών και όχι μόνον, βλέπουν από την Κομισιόν, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) και τις αγορές και επιβάλλουν πλέον στην Ελλάδα το σκληρότερο πακέτο μέτρων που έχει εφαρμόσει ποτέ χώρα της Ευρωζώνης.

(kathimerini.gr)

I'm going on holiday to Greece, what does all this mean for me?

Noel Josephides is managing director of Sunvil Holidays, an independent tour operator for 40 years, which takes thousands of holidaymakers to Greece from the UK every year.

He said they had received a call from one customer who asked whether a "bankrupt Greece" would lead to them being asked to leave their hotel. Clearly this would never be the case.

Bookings for this summer are 11% higher than last year when some overseas holidays were hit by the recession in the UK, Mr Josephides said. They are now roughly the same as 2008, which is a more typical year for bookings, he said.

He said that the Greek islands were open for business and the weakening euro had lowered the cost of European trips.

This came after many hoteliers dropped prices by 5-10% at the start of the year because of the strength of the euro against the pound at that time.

"They recognised that the euro was strong and they wanted the business. A lot of prices have also fallen in restaurants," he said.

Greece crisis

The European Union (EU) is on the verge of agreeing the details of an emergency plan to rescue Greece's economy, a senior official has said.

EU Commissioner for Economic and Monetary Affairs Olli Rehn said leaders were "about to conclude talks" on the package.

His comments came as European markets rose after two days of sharp falls on concerns about Greece's debt crisis.

The euro also gained ground against the dollar after heavy falls this week.

By mid-afternoon trading, the main stock markets of Paris and Frankfurt had risen by about 1%, while shares in London were up 0.6%.

The Athens stock market had surged more than 7%.

The euro had risen by more than a cent against the dollar, to $1.3271.

Mr Rehn said the European Commission, the European Central Bank and the International Monetary Fund (IMF) had been working hard on a programme that will "reverse the debt spiral of Greece and restore its overall competitiveness".

"I am confident that the talks will be concluded in the next days," he added.

Mr Rehn said any loans to Greece would be conditional on it reducing its debt levels and implementing "structural reform".

Domino effect

The chief architect of Greece's entry into the eurozone has warned of the consequences of failing to act quickly to rescue Greece's debt-laden economy.

In an exclusive interview with the BBC, Yannos Papantoniou, Greece's Economy Minister between 1994 and 2001, urged Europe to act "at very high speed" to rescue the economy.

Greece must be prevented from becoming "the Lehman Brothers of the sovereign debt crisis", he added.

Continue reading the main story

We have lost a lot of time... the reputation of the eurozone has been hurt

Dr Yannos Papantoniou Former Greek economy minister Ex-Greek ministers warn eurozone Greece crisis: Is there an exit? Germans baulk at 'bottomless pits' Q&A: Greece's economic woes

The collapse of investment bank Lehman Brothers in 2008 triggered the global banking crisis and contributed to a worldwide recession.

Some economists are concerned that if Greece's debt crisis is not resolved swiftly, other countries with high borrowing levels could also struggle to repay their debts, as investors lose confidence in some European government bonds.

This week, heightened concerns about the outlook for the Spanish and Portuguese economies led ratings agency Standard & Poor's to downgrade its credit ratings on both economies, while Greece's government debt was given "junk" status.

These actions triggered sharp slides on global stock markets, and forced the euro lower against the dollar.

High rates

The eurozone and the IMF have been discussing the terms of a loan package to Greece for a number of weeks.

It is expected to be worth 45bn euros ($59bn; £39bn) in the first year, which it urgently needs in order to refinance its huge public debts.

In recent weeks, international investors have shown they are effectively unwilling to lend Greece money.

Greece's cost of borrowing fell slightly on Thursday morning, reflecting a slight improvement in investors' confidence, but interest rates remain prohibitively high.

Damaged reputation

Continue reading the main story

If S&P doesn't create economic reality - which it doesn't - how can its assessment of that economic reality wreak such havoc?

Robert Peston BBC business editor Peston on the power of S&P

Despite pledging to hammer out a deal, German Chancellor Angela Merkel questioned whether Greece should have been allowed into the eurozone in the first place.

She said the decision "may not have been scrutinised closely enough".

Mr Papantoniou blamed Germany for holding up a rescue deal for Greece, saying "forces within German politics" were seeking to push Greece out of the single currency.

He called the current economic situation in Greece "very dangerous", and blamed Europe's slow response to the crisis so far for "sending confused signals to the market".

"We have lost a lot of time," he said. "The reputation of the eurozone has been hurt [and] the stability of the euro has been impaired.

"But even at this late stage it is important for the eurozone to show its determination and effectiveness in dealing [with the crisis].

(BBC/NEWS)

Greek bonds rated 'junk' by Standard & Poor's

Greece's debt has been downgraded to junk status by rating agency Standard & Poor's amid concern it could not take steps to tackle its economic crisis.

It makes the struggling nation the first eurozone member to have its debt downgraded to junk level.

Portugal's debt was also lowered on fears the trouble could spread - sending stock markets sharply lower.

Greece wants 40bn euros (£34bn) from eurozone governments and the IMF to shore up its finances.

But there are fears it will not meet conditions needed to access the funds it needs to make looming debt repayments.

Doubts intensify

When ratings agencies downgrade the country's credit rating - it means they think it is now a riskier place to invest. If it reaches junk status, a country loses its investment grade status.

S&P said it was lowering its rating on Greece's debt to BB+ from BBB-. It also reducing Portugal's debt rating by two notches to A- as doubts intensified about countries with substantial debt relative to GDP.

The news rocked markets in Europe and the US. In London, the FTSE 100 index closed down 2.6% with most of the losses following S&P's downgrade of Greece. Germany's Dax index slid 2.7% and the French Cac-40 lost 3.8%. On Wall Street, the Dow Jones index was 1.4% lower at 11,052.1 points.

Meanwhile shares in Greek banks slumped by more than 9%, the largest one-day fall in bank shares for 18 months.

'Prohibitive' rates

On Monday, German Chancellor Angela Merkel had pledged German support to a European financial aid package for Greece, provided "certain conditions" were met.

She said that Germany would play its part in order to ensure the future stability of the euro but that Greece would have to be ready to accept "tough measures" over several years in return.

The unpopularity of austerity measures is worrying markets

Greece needs to raise 9bn euros ($11.9bn; £7.7bn) by 19 May, but has said it cannot go to the markets because of "prohibitive" interest rates.

The Greek government's cost of borrowing on the money markets has reached record levels in recent days amid investor concern over whether a 40bn euro bail-out package for Greece will be agreed.

Eurozone countries, together with the International Monetary Fund, have yet to agree details of the package.

Investors are also concerned that the Greek government's austerity measures - designed to cut domestic spending and reduce its ballooning budget deficit - will prove too unpopular with the Greek public.

S&P warned holders of Greek debt that they only had an "average chance" of between 30% and 50% of getting their money back in the event of a debt restructuring or default.

It said its action to cut the rating resulted from its "updated assessment of the political, economic, and budgetary challenges that the Greek government faces in its efforts to put the public debt burden onto a sustained downward trajectory".

The agency added Greece's weak long-term growth prospects made it less credit-worthy.

(BBC/NEWS)

Greece has formally asked for the activation

Greece has formally asked for the activation of an EU-IMF financial rescue package to help pull the debt-ridden economy out of its crisis.

It had hoped that just the promise of EU support, agreed last month, would have been be enough to reassure markets and help its recovery.

But Greece's problems have continued to hit investor confidence in the euro and other European economies.

Eurozone countries will now provide tens of billions of euros in loans.

Mr Papandreou said the aid was a 'national necessity'

On Friday evening, several thousand protesters took to the streets of Athens to demonstrate against further austerity measures.

Earlier this month, a deal was agreed under which eurozone nations would provide emergency loans of up to 30bn euros ($40bn; £26bn) in the first year, with a further 10bn euros coming from the International Monetary Fund (IMF).

The European Commission and the IMF said they were optimistic that the exact details of a loan could be worked out quickly.

However, in Germany, where there has been public opposition to funding a bail-out, Chancellor Angela Merkel said any aid would come with "very strict conditions", including a credible savings plan.

ANALYSIS Andrew Walker, BBC world economics editor, at IMF Headquarters in Washington Greece's request has come as no surprise to anyone, least of all IMF managing director Dominique Strauss-Kahn. As he pointed out himself, IMF staff have been advising Greece on managing the public finances for weeks. Why does the rest of the euro area care so much? Partly it wants to avoid the general disruption to the euro area financial markets that would result if Greece failed to pay its debts. The next candidate for trouble, if the dam bursts, is probably Portugal. Anxiety also extends to a lesser extent to others such as Spain, Italy and Ireland. Mr Strauss-Kahn was keen to play down the likelihood of further rescues. "Of course, we are prepared to help countries if needed," he said, "but we do not see a need these days to focus on any other countries but Greece." Let's hope he is right

The German finance minister, Joerg Asmussen, said his country was doing its bit. "The German side is ready to act with its part of the aid package. I cannot say anything about the time frame, but originally it should need some two weeks," he said.

Greek Prime Minister George Papandreou, on a visit to the Aegean island of Kastellorizo, said the markets had not responded positively to the austerity measures designed to reduce the country's debts, as he had hoped.

Confidence in the Greece economy has continued to fall, pushing its cost of borrowing to record levels in recent days.

It was therefore now a "national and pressing necessity" to access the EU-IMF aid, he said, and he had asked Finance Minister George Papaconstantinou to make a formal request for the loan plan's activation.

"Our partners will decisively contribute to provide Greece the safe harbour that will allow us to rebuild our ship," added Mr Papandreou.

'Pressure on'

Greece has sent a letter to the European Commission, the European Central Bank and the Eurogroup representing other Eurozone countries "formally requesting the activation of the support mechanism".

For non-eurozone senior officials, the Greek problem looks manageable. They just wish everyone would get on and manage it Stephanie Flanders, BBC economics editor Read Stephanie's blog in full Read your comments

There are still some hurdles to clear though.

The German opposition SPD is demanding a full debate on their portion of the aid package which could delay any German contribution.

So the IMF may be called on to finance the first portion of the aid. The next immediate step will be for eurozone ministers to agree an interest rate for loans to Greece - which will be considerably lower than the 8% they are facing on the open market at the moment.

The BBC economics editor Stephanie Flanders said for non-eurozone senior officials, the Greek problem looked manageable. They just wished everyone would get on and manage it.

She said the clock was now ticking and several countries needed to get parliamentary approval for the plan, which would take some weeks.

She added that delays had already pushed up the amount needed to support Greece, and further pain could be in store.

(ΒΒC/NEWS)

Δήλωση για ΔΝΤ

Ο πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας κ. Αντώνης Σαμαράς, έκανε την ακόλουθη δήλωση σχετικά με την προσφυγή της Ελλάδας στο μηχανισμό στήριξης:

«Συνέβη τελικά εκείνο που δεν έπρεπε:

Αιφνιδιασμένος και χωρίς κανένα σχέδιο για το αύριο, ο κ. Παπανδρέου προσπάθησε να μεταθέσει σε άλλους τις δικές του ευθύνες και δεν αναφέρθηκε ούτε μια φορά στο προσωπικό του “κατόρθωμα”, που λέγεται οικονομική εξάρτηση του τόπου μας από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Ούτε κατάλαβε γιατί οι αγορές «δεν ανταποκρίθηκαν» όλο το τελευταίο τετράμηνο: γιατί είχαν, απλούστατα, χάσει την εμπιστοσύνη τους προς την Κυβέρνησή του, τις αντιφατικές επιλογές της, την παροιμιώδη διγλωσσία της και τις απίστευτες καθυστερήσεις της.

Το χειρότερο: ο κ. Παπανδρέου χρωμάτισε το μέλλον μας απολύτως απαισιόδοξα, μιλώντας για νέες “Οδύσσειες”, που ένας Θεός ξέρει πόσο καιρό ο ίδιος προβλέπει να κρατήσουν.

Όμως, ας γνωρίζει ο Ελληνικός λαός, ότι, όπως έγκαιρα προτείναμε άλλο μίγμα οικονομικής πολιτικής για την κρίση, έτσι και τώρα, θα προωθήσουμε λύσεις και πολιτικές που θα βγάλουν μιαν ώρα αρχύτερα την Ελλάδα από τον ασφυκτικό έλεγχο του Δ.Ν.Τ.

Η Ελλάδα έχει και τα μέσα και τους πόρους και τους ανθρώπους, να βγει από την κρίση με τις δικές της δυνάμεις. Και να ανακτήσει την εμπιστοσύνη, όχι μόνο των ξένων αγορών, αλλά και των ίδιων των πολιτών της στο μέλλον της. Το ΠΑΣΟΚ δεν είχε Σχέδιο εξ αρχής. Ούτε στη συνέχεια απέκτησε. Ούτε τώρα έχει.

Το μόνο που ενδιαφέρει το ΠΑΣΟΚ είναι να πλήξει τη ΝΔ. Θυμίζω ότι εγώ είχα το θάρρος να μιλήσω εξ αρχής για τις δικές μας ευθύνες, από τις δικές μας πολιτικές. Που, πράγματι, δεν θεράπευσαν την κρίση του ελλείμματος… Αλλά η κρίση δανεισμού είναι αποκλειστικό «κατόρθωμα» του ΠΑΣΟΚ…

Όμως, το ΠΑΣΟΚ είναι πια το μικρότερο από τα προβλήματά μας. Το πιο σημαντικό είναι να βγούμε από την κρίση με τις δικές μας δυνάμεις μιαν ώρα αρχύτερα. Το μπορούμε και θα τα καταφέρουμε…».

Η Λετονία απολαμβάνει τους καρπούς του ΔΝΤ

Κατά 31% (μέσος όρος) μείωσε τους μισθούς η Λετονία, μετά την παρέμβαση της βοήθειας του ΔΝΤ μαζί με την Ε.Ε.

Σύμφωνα με επίσημη έκθεση της κυβέρνησης της Ρίγας, οι μισθοί μειώθηκαν τα δύο τελευταία χρόνια κατά μέσο όρο 31%, ενώ σε ορισμένα υπουργεία, όπως το Περιφερειακής και Αγροτικής Ανάπτυξης, ο μέσος όρος της μείωσης μισθών έφτασε στο 46%. Στο υπουργείο Εξωτερικών η μείωση ήταν μικρότερη, κατά 17%. Η Λετονία πήρε δάνει από το ΔΝΤ 7,5 δισ. ευρώ για τρία χρόνια. Μετά τη... βοήθεια, το ΑΕΠ της Λετονίας μειώθηκε κατά 18% πέρυσι, ενώ για φέτος η κυβέρνηση προβλέπει αρνητική ανάπτυξη 2%-4%.

(http://www.enet.gr)

Προσφυγή στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο: Λύση ή Αυτοχειρία;

Η απόφαση για προσφυγή στο μηχανισμό του ΔΝΤ φαίνεται ότι είναι ειλημμένη. Η επιστολή άλλωστε του κ. Παπακωνσταντίνου προλειαίνει το έδαφος για τη τελική ανακοίνωση. Εν τω μεταξύ, και εν μέσω ασφυκτικών πιέσεων στην αγορά ομολόγων, τα κυβερνητικά στελέχη αναλώνονται στην οργάνωση της επικοινωνιακής τακτικής για το πώς θα παρουσιαστεί η επώδυνη λύση. Μάλιστα, εμφανίζουν την προσφυγή στο ΔΝΤ ως εναλλακτικό δρόμο φθηνού δανεισμού για να ξεφύγουμε από τη μέγγενη της οικονομικής κρίσης, λησμονώντας ότι εκτός από το επιτόκιο, εκείνο που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι οι όροι του δανείου.

H κρίση ελλείμματος μετατράπηκε σε κρίση δανεισμού.

· - Η αχαλίνωτη εκτίναξη των spreads ήταν στην πραγματικότητα η τιμωρία των αγορών .

· - Όχι μόνο δεν πήραμε μέτρα ανάπτυξης για να κινηθεί η αγορά, αλλά καταφέραμε πλήγματα και στους πλέον κρίσιμους παραγωγικούς τομείς. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η κατάργηση των Υπουργείων Εμπορικής Ναυτιλίας και Τουρισμού!

· Τώρα αναζητάμε τη σωτηρία στις εντολές των ξένων οργανισμών, μη αναλογιζόμενη τις ευθύνες από την αποδοχή των προϋποθέσεων συνεργασίας μαζί τους. Μια ματιά στην εμπειρία της Ουγγαρίας, της Λετονίας και της Ρουμανίας θα μπορούσε να μας διδάξει πολλά. Κι όμως, ακόμη και την ύστατη στιγμή υπάρχει εναλλακτικός δρόμος: να ξεπεράσουμε την κρίση με τις δικές μας δυνάμεις.